ژنتيك بر بلنداى سده بيست و يكم
چالش ها و چشم انداز ژنتيك در ايران و جهان
ژنتيك بر بلنداى سده بيست و يكم
دكتر محمدرضا نورى دلوئى*
«من فكر مى كردم كه ژنتيك يك زيرمجموعه از علم پزشكى است، اما اكنون فكر مى كنم كه علم پزشكى يك زيرمجموعه از ژنتيك است.»
پروفسور F.Bieber استاد آسيب شناسى دانشگاه هاروارد.

نقش شهرها در تكامل برخى رفتار جانوران
خبرنامه اينترنتى مجله نيوساينتيست هر هفته مطلبى را به انتخاب يكى از دست اندركارانش در دسترس عموم قرار مى دهد. مقاله زير انتخاب «جان پيكرل» «سردبير خبرهاى ويژه» خبرنامه در ۲۰ آوريل است.

نگاهى به كاربردهاى بيوتكنولوژى در عرصه هاى مختلف علوم
بيوتكنولوژى علاوه بر ايجاد تحولى بزرگ در زمينه بهداشت، در توليد مواد غذايى و كشاورزى نيز تاثير شگرفى داشته است.

نگاهى به خواص شگفت انگيز آب
۱- مجموعه دستاوردهي اخير علمي در مورد آب، حاكي از آن است كه زمان آن فرا رسيده كه ديدگاه خود را نسبت به اين اكسير شگفت انگيز حيات متحول كنيم.
۲- تا پيش از اين، تصور بر آن بود كه تمامي ويژگي هي آب صرفاً توسط دانش شيمي قابل تبيين است اما اكنون اين پندار توسط برخي از دانشمندان به چالش كشيده شده است.
۳- ارتعاشات كوانتومي خلأ خود را در رفتار مولكول آب متجلي مي كند.
۴- ممكن است آب داري نوعي حافظه باشد و بتواند اطلاعات محيط پيرامون خود را در خود ثبت كند.
۵- با جدي تر گرفتن پژوهش هايي نظير هوميوپاتي، ممكن است انسان بتواند به حقايق مهم تري در مورد آب، اين اكسير حيات پي ببرد.

حشرات چگونه روی سقف و دیوار راه می روند؟
بنا به نظرات دانشمندان، حشراتی که روی سقف راه می روند، رد پاهای چسبناک از خود به جا می گذارند.

آيا محصولات تغييريافته ژنتيكى خوب است؟
غلات اصلاح ژنتيكى شده مى توانند به صورت كارآمدتر توليد شده به نحوى كه بخشى از اين زمين ها به صاحب اصلى آن كه طبيعت است، بازگرداند.

از رده بندى ارسطويى تا رده بندى ايرانى
بى گمان يكى از دانستنى هاى پايه اى براى زيست شناسى، رده بندى جانداران است. بدون نام گذارى درست و دسته بندى جانداران در گروه هاى همانند، زيست شناسان در هر شاخه اى كه از اين دانش پژوهش مى كنند، با دشوارى روبه رو مى شوند. براى نمونه، يك زيست شيميدان ماده سودمندى را از گياهى مانند گون به دست آورده است و مى خواهد دستاورد پژوهش خود را گزارش كند.

نگاهي به زيست شناسي اركيده ها و معرفي انواع آن
اركيده ها با داشتن حدود ۲۵ هزار گونه گياهي بزرگترين خانواده گياهان روي زمين را تشكيل مي دهند. در ين خانواده بزرگ هر ماه يك گونه جديد شناسيي و به جمعيت آن افزوده مي شود. اركيده ها در آب و هوي مختلفي قادر به رشدند و از توندرا تا جنگل هي مناطق حاره زيستگاه آنها محسوب مي شود. تنها در بيابان هي سوزان و قطب هي يخ زده نمي توان از آنها سراغ گرفت.

طب سوزني
طب سوزني شاخه اي از طب سنتي چين و يكي از معروفترين رشتة هاي طب مكمل مي باشد.قدمت اين علم به 2500 سال پيش برمي گردد. استفاده از طب سوزني تا قرنها به آسيا محدود مي شد تا اينكه فرانسوي ها در قرن 16 ميلادي با آن آشنا شدند و استفاده از آن را در اروپا گسترش دادند.بين پزشكان مختلف در صحت و سقم طب سوزني اختلاف نظر وجود داشت تا اينكه سازمان بهداشت جهاني (WHO) در سال 1975 استفاده از طب سوزني در تشخيص و درمان بيماريها را رسما تأييد كرد .

عسل معجزه طبيعت
عسل يك واژه عربي است كه در فارسي آن را انگبين مي‌گويند و عبارت است از شهد گل‌ها كه زنبور عسل توسط خرطوم كوچك خود آن را مكيده و از راه دهان به كيسه بسيار كوچك خود موسوم به كيسه عسلي وارد مي‌كند. وقتي ميزان شهد جمع ‌آوري شده به حدود 40 ميلي‌گرم رسيد، گل‌ها را رها كرده و به سمت كندو پرواز مي‌كند. جالب اينكه برای تهيه يك كيلو عسل، زنبور بايد شهد 20 ميليون گل را جمع و به كندو حمل كند.

حقايقی درباره كانابيس حشيش يا ماري جوانا
كانابيس (حشيش يا ماري جوانا) از ۵۰۰۰ سال پيش هم براي مقاصد تفريحي و هم براي مقاصد طبي مورد استفاده بود.اين ماده كه منشاء آن را چين يا آشور دانسته اند، قرن ها براي بيماري هايي مانند روماتيسم، جراحات و بيماري هايي مربوط به مواد زائد بدن به كار مي رفته است.فرآورد ه هايي كه از اين گياه به دست مي آيد، شامل ماري جوانا (با محتواي THC ۰‎/۵ تا ۵ درصد) كه از سرشاخه هاي گلدار و برگ هاي خشك شده گياه به دست مي آيد، حشيش ......

ايدز چيست؟
ايدر كه مخفف عبارت AIDS = Acquired Immun Defidiency Stndrome به معني ?سندرم نقص ايمني اكتسابي ? مي باشد . يك بيماري پيشرونده غير قابل درمان است كه علت آن است اين بيماري از سال 1986 به عنوان يك بيماري جديد و مشخص شناسايي شد.ويروسي به نام HIV در حال حاضر هر دقيقه 16 نفر در جهان به اين ويروس آلوده مي شوند .

بررسي علم ژنتيک از تولد تاکنون
علم زيست شناسي ، هرچند به صورت توصيفي از قديم ترين علومي بوده که بشر به آن توجه داشته است ؛ اما از حدود يک قرن پيش اين علم وارد مرحله جديدي شد که بعدا آن را ژنتيک ناميده اند و اين امر انقلابي در علم زيست شناسي به وجود آورد. در قرن هجدهم ، عده اي از پژوهشگران بر آن شدند که نحوه انتقال صفات ارثي را از نسلي به نسل ديگر بررسي کنند؛ ولي به 2دليل مهم که يکي عدم انتخاب صفات مناسب و ديگري ...

فيزيولوژی غده آدرنال
این غدد روی کلیه ها قرار دارند و وزن هر غده حدود 5 گرم است. هر غده از دو بخش قشر(Adrena Cortex ) و مغز ( Adrenal Medulla) تشکیل شده است که هر بخش هورمون های جداگانه ای ترشح می کنند. اهمیت قشر غده آدرنال از مغز یا مدولای آن بیشتر است. بطوریکه برداشتن این بخش موجب مرگ می شود در حالیکه تخریب و یا برداشتن بخش مدولا فقط اختلالاتی را ایجاد می نماید.قشر غده آدرنال هورمون هایی با عنوان کورتیکوستروئید را تولید می کند که از جنس استروئید هستند.

اندوکرینولوژی فیزیولوژی غدد داخلی
بدن موجودات زنده از میلیونها سلول زنده تشکیل شده است که در مواجهه با تغییرات داخلی و تحریکات خارجی میبایست هماهنگی بین آنها حفظ گردد. این وظیفه بر عهده دستگاه عصبی و غدد مترشحه داخلی است که در قسمت های پیشین عملکرد دستگاه عصبی مورد بررسی قرار گرفت. غدد مترشحه داخلی از طریق آزاد کردن موادی بنام هورمون به داخل خون ، بر روی فعالیت سلول های معینی اثر می گذارند که به این سلول ها ، سلول های هدف Target Cells گویند . در واقع سلو لهای هدف دارای گیرنده های اختصاصی هورمونی یا Receptors هستند.

فیزیولوژی خواب
همه ما از حالات متعدد فعالیت مغز شامل خواب و بیداری، تهییج و حتی درجات مختلف روحیه از قبیل نشاط ، افسردگی و ترس آگاه هستیم. تمام این حالات از نیروهای فعال کننده یا مهارکننده مختلف ناشی می شوند که معمولا در داخل خود مغز تولید می شوند.

آلرژی:بيماری هزار چهره
حتماً تا به حال كلمه آلرژى يا حساسيت به گوشتان خورده است و احتمالاً با شنيدن آن به ياد عطسه و آبريزش بينى و خارش چشم در فصل بهار افتاده ايد. اما آلرژى ممكن است چهره هاى متفاوت و گاه خطرناكى به خود بگيرد و بيمارى هاى مختلفى جزء بيمارى هاى مربوط به آلرژى طبقه بندى مى شوند : آلرژى فصلى - اگزما - آسم - و ...

شناسايي يك جسد مجهول الهويه
شناسايى هويت يك مسئله مهم در پزشكى قانونى است كه در موارد تجاوزها، جنايات، تعيين هويت اجساد و بسيارى موارد ديگر ضرورت دارد.روش هاى مختلفى در گذشته براى اين امر معمول بوده است، از جمله اثر انگشت، خصوصيات ظاهرى و بدنى مثل رنگ مو، جاى زخم، مشخصات دندان ها، يا اندازه هاى استخوان ها و... با كشف DNA راه جديدى براى تعيين هويت، حتى در مواردى كه مشخصات جسمى مثلاً در اجساد متلاشى شده قابل تعيين نيست، گشوده شد.

دوپينگ
واژه دوپینگ از زبان آفریقای جنوبی مشتق شده است.اشاره به یک نوشیدنی الکلی باستانی دارد که به عنوان محرک در مراسم رقص استفاده می گردید.بتدریج این واژه استقاده گسترده تری کرد و در ورزش امروز به معضلی تبدیل شده است.این واژه در دنیای امروز به معنای استفاده ورزشکار از مواد یا روش هایی است که به قصد افزایش کارآیی در ورزش انجام می شود ....

بررسی انقراض ها
براي زيست شناسان حرفه اي ترديدي باقي نمانده است كه زمين اكنون با انقراض فزاينده گونه هاي در خطر تهديد ، مواجه شده است كه با پنج انقراض بزرگ زمين شناختي پيشين برابري مي كند. تخمين زده شده كه سياره زمين در حال حاضر گونه هايش را با نرخ ۳۰ هزار گونه در سال از دست مي دهد كه اين ميزان حتي رقم دلهره آور سه گونه در هر ساعت را نيز پشت سر مي گذارد.

درد؛ تجربه اي به قدمت بشر
بدون ترديد همه ما در زندگي خود بارها با بيماري هاي گوناگون دست و پنجه نرم کرده ايم. آنچه در تمام اين موارد مشترک بوده ، تجربه حس ناخوشايندي به نام ?درد? است. ماهيت درد: بروز پديده درد از برخي تبادلات شيميايي و تغييرات ناشي مي شود که نتيجه واکنش سه بخش عمده در بدن است. اين نواحي شامل اعصاب محيطي ، نخاع و مغز است که هر يک نقش عمده اي در پيدايش درد دارند.

آناتومي بدن
ادرار چگونه ساخته مي شود؟
ادرار از موادي تشكيل مي شود كه در نفرون ها بر اثر تصفيه خون ايجاد شده اند. هر كليه حدود يك ميليون نفرون دارد. هر نفرون از مجموعه اي از مويرگ هاي باريك به نام گلومرول و لوله اي به نام لوله كليوي تشكيل مي شود. اين لوله 3 قسمت دارد: لوله پيچيده نزديك، قوس هنله و لوله پيچيده دور. خون ابتدا از گلومرول عبور مي كند. ديواره هاي مويرگ ها، منافذي دارند كه اجازه عبور آب و ذرات كوچك (مثل نمك ها ) را مي دهند، ولي ...

فلورايد در آب
اين مقاله به بررسي تركيبات موجود در آب آشاميدني بالاخص فلورايد مي پردازد. آبي كه ما مي نوشيم حاوي املاح و مواد گوناگوني مي باشد كه پاره اي از آنها مضر و پاره اي ديگر نه تنها مضر نيستند بلكه براي سوخت وساز بدن بسيار مفيد مي باشند . مواد موجود در آب را مي توان به شاخه هاي بيولوژيكي كه عبارتند از انواع ميكروبها و ويروسهاوانگلها و آميب ها و ... ،و شيميائي كه عبارتست از عناصر ومواد شيميائي نظير بي كربنات وانواع كاتيونها ? آنيونها ? كربناتها ? سولفاتها ? فسفاتها و ...

چاق هستيد يا لاغر؟ خودتان محاسبه كنيد!
اما براستي چاقي چيست؟ در دانشنامه پزشكي و زيست‌شناسي مي‌خوانيم: ?چاقي عبارت است از تراكم بيش از اندازه و گسترده بافتهاي چربي كه سبب افزايش وزن بدن مي‌شود. شخص وقتي چاق است كه وزن او 25درصد بيش از وزن متناسب براي جنس، قد و سن او باشد.?براي اينكه دقيقاً بدانيم كه چاق هستيم يا لاغر، پيش از همه بايد اندازه وزن و قد خود را بدانيم، يعني تنها وزن شخص براي تعيين چاقي او كافي نيست، اندازة قدش را هم بايد در نظر بگيريم. ?شاخص جرم بدن? يا BMI) Body Mass Index) كه در واقع رابطه بين وزن و قد را نشان مي‌دهد، يكي از دقيق‌ترين معيارهاي علمي است كه به ياري آن مي‌توانيم بفهميم كه كيلوگرمهاي اضافي بدن، چگونه سلامت ما را به خطر مي‌اندازند.

شروع حيات در خشكي
حدود صد ميليون سال پيش ، پس از همياري ( رابطه اي دو طرفه كه به هر دو طرف سود ميرسد ) بين گياهان و قارچ ها به صورت گلسنگ باعث شد گياهان سطح زمين را بپوشانند و جنگل هاي بزرگي تشكيل شود و گياهان خشكي منبع جانوران را تامين كنند و تكامل جانوران خشكي را امكان پذير كند.اولين جانوراني كه از دريا به خشكي امدند بندپايان بودند كه بنا به تصور زيست شناسان نوعي عقرب اولين موجودي بوده است كه از دريا به خشكي آمده است.

ميوه ها و خواص آنها
پرتقال
از نظر شيميايي پرتقال را منبع غني ويتامين ث مي‌دانند و جالب آنكه پوست آن در بسياري موارد حتي مغذي‌تر از پرتقال است‌. كارشناسان مؤسسه ملي سرطان آمريكا معتقدند موارد سرطان معده در آمريكا تقريبا كم است، زيرا در تمام ماه‌هاي سال پرتقال و مركبات در دسترس همه قرار دارد و بيشتر مردم آن‌ها را مصرف مي‌كنند‌. و سيب و انگور ....

مواد مخدر و برسی اثار ان بر بدن انسان
به تمامي تركيبات شيميايي گفته مي شود كه مصرف آنها باعث دگرگوني در سطح هوشياري مغز شود. مثل حالت سرخوشي و لذت، خواب آلودگي و سستي.
مهمترين محل اثر موادمخدر بر مغز است. در مغز گيرنده هايي وجود دارد كه اين مواد بر آنها اثر مي كنند. اين گيرنده ها به 3 گروه تقسيم مي شوند: ...

سكسكه
سكسكه‌ عبارت‌ است‌ از انقباضات‌ ناخودآگاه‌ و مكرر عضله‌ ديافراگم‌. سكسكه‌ يك‌ علامت‌ است‌ و نه‌ يك‌ بيماري‌. در ايجاد سكسكه‌ ديافراگم‌ (عضله‌ بزرگ‌ و نازكي‌ كه‌ قفسه‌ سينه‌ را از شكم‌ جدا مي‌سازد) و عصب‌ فرنيك‌ (عصبي‌ كه‌ ديافراگم‌ را به‌ مغز وصل‌ مي‌كند) نقش‌ دارند. تقريباً همه‌ ممكن‌ است‌ دچار سكسكه‌ شوند، حتي‌ جنيني‌ كه‌ در رحم‌ مادر است‌.

تاريخچه بيماری ايدز
در سال 1981 هشت مورد و خيم از ابتلا به بيماري " كاپوسي ساركوما"، يكي از انواع خوش خيم تر سرطان كه معمولا در ميان افراد سالمند شايع است، در ميان مردان هم جنس گراي نيويورك گزارش شد.تقريباً همزمان با اين موارد، شمار مبتلايان به يك عفونت ريوي نادر در كاليفرنيا و نيويورك بالا رفت.با اين كه در آن زمان عامل شيوع ناگهاني اين دو بيماري مشخص نشده بود، اما معمولا از اين دو واقعه پزشكي به عنوان آغاز ايدز ياد مي كنند.در طي يك سال اين بيماري بدون نام، گسترش زيادي داشت تا سرانجام در 1982 آن را ايدز(Syndrome Deficiency Immune (Aquired ناميدند